Gerekçesiz Cezaya Yargıdan Fren: 3469 TL’lik Ceza 860 TL’ye İndi!

​İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği, idari para cezalarının gerekçesiz bir şekilde "en üst sınırdan" kesilmesini hukuka aykırı bularak iptal etti. Karar, idari işlemlerde keyfi uygulamalara karşı vatandaşlar için önemli bir emsal oluşturuyor.

​İstanbul’da bir vatandaşın, kendisine uygulanan idari para cezasına karşı yaptığı itiraz, mahkeme tarafından kısmen haklı bulundu. İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 05/07/2021 tarihli ve 3469 TL tutarındaki idari para cezasının, usul ve yasaya uygun gerekçelendirilmediğini tespit ederek cezayı alt sınıra indirdi.

​"Kanun Önünde Eşitlik İlkesine Aykırı"

​Mahkeme kararında, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesine atıfta bulunarak, idari para cezası belirlenirken failin kusuru ve ekonomik durumunun göz önüne alınması gerektiği vurgulandı. Ancak, söz konusu tutanağın incelenmesinde;

​Ceza miktarının neden en üst sınırdan (3469 TL) belirlendiğine dair somut bir gerekçe sunulmadığı, aynı kabahat için farklı başvurularda farklı miktarlar uygulandığı, bu durumun "kanun önünde eşitlik" ilkesine aykırılık teşkil ettiği belirtildi.

​Cezalar "Kopyala-Yapıştır" Değil, Şahsi Olmalı

​Mahkemenin bu kararı, idari para cezalarının "kişiselleştirilme" zorunluluğunu bir kez daha hatırlatıyor. Birçok idari işlemde, cezaların matbu (basılı kalıplarla) en üst sınırdan kesildiği görülmektedir. Oysa yargı, bu kararıyla iki kritik ilkenin altını çiziyor:

​Ekonomik Durum Kriteri: İdari makamlar ceza keserken, failin ekonomik durumunu ve kusurunun ağırlığını göz önünde bulundurmakla yükümlüdür. "Tek tip" ceza kesmek, kanunun özüne aykırıdır.

​Gerekçelendirme Yükümlülüğü: İdare, eğer cezayı alt sınırdan değil de üst sınırdan uygulamaya karar verdiyse, bunun nedenlerini tutanakta detaylıca açıklamak zorundadır. Gerekçesi açıklanmayan bir ceza, hukuk güvenliği ilkesini zedeler.

​Vatandaşlar İçin İpucu

​Eğer size kesilen bir idari para cezası da sadece matbu gerekçelerle en üst sınırdan yazılmışsa ve ekonomik durumunuz ile kusur oranınız dikkate alınmamışsa, bu durum usul ve yasaya aykırılık teşkil edebilir. İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nin bu kararı, bu tür durumlarda Sulh Ceza Hâkimliği'ne itiraz etmenin, cezayı alt sınıra çekebileceğine dair vatandaşlar için güçlü bir hukuki dayanak oluşturmaktadır.

​Kararın detayında ise "21/03/2022 tarihinde kesin olarak verilen kararla, söz konusu ceza 860 TL’ye düşürülmüştür." deniliyor.

İşte o karar: