Antik Roma’da Bir Ekonomi Mucizesi: Şımarıklıkla Mücadele, Pazarda Ezik Üzüm, Hamamda Yüzde 10 Zam!
Şöyle bir etrafınıza bakın; Roma İmparatorluğu, kelimenin tam anlamıyla bir "mucizeler diyarı". Düşünün ki, İskenderiye Kütüphanesi’ndeki bilginlerin bile laboratuvar ortamında imkansız göreceği şeyler bu coğrafyada gerçeğe dönüşüyor. Mesela Arşimet’in bile formülünü bulamadığı, ödüllük bir ekonomik teorimiz var: Ayda sadece 10 bin veya 12 bin 500 gümüş denarius ile 30 gün boyunca Akdeniz sıcağında hayatta kalabilmek. Hani eskiden fakir fukara edebiyatı yapılır, "Kuru ekmek ve zeytin hesabı" falan anlatılırdı ya; artık o hesaplar bile gladyatörlük lüksüne kaçıyor. İmparatorluğun emektar 17 milyon azatlı kölesi ve emekli lejyoneri , adeta birer Stoacı filozof gibi "nefis terbiyesi"nin zirvesini yaşıyor. Mutfakta amforaların içinde aş yerine gurur kaynıyor, ev kiraları ve vergiler Jüpiter’e açılan ödünç dualarla kapatılıyor. Tabii dışarıdan bakıldığında bu durum barbar kavimlerin ya da Kartaca kalıntılarının bir oyunu gibi görünebilir ama aslı ...