Ekonomi "Ağır Hasta": Yanlış Tedavi Milyonları İşsiz Bıraktı!
Türkiye’de resmi işsizlik düşük görünse de gerçek tablo ağır: TÜİK %7,7 açıklarken, geniş tanımlı işsizlik yaklaşık %29 ve 11,8 milyondan fazla kişiyi etkiliyor. En büyük sorun genç kadınlarda (%45,8). Rakamlar düşüyor gibi görünse de sahadaki kriz sürüyor; yapısal sorunlar çözülmezse sosyal risk büyür.
Kağıt Üstünde Düşüş, Sokakta Çöküş
Türkiye’nin kronikleşen sosyo-ekonomik yarası işsizlik, 2025 yılı sonu itibarıyla alarm verici bir boyuta ulaştı. TÜİK tarafından açıklanan Aralık 2025 verileri, mevsim etkisinden arındırılmış işsizliği %7,7 olarak gösterse de; iş aramaktan vazgeçenleri ve atıl işgücünü kapsayan geniş tanımlı işsizlik oranı %29 olarak hesaplandı.
Bu devasa fark, ekonomi politikalarına yönelik eleştirilerin odak noktasını oluşturuyor. Muhalefet ve ekonomistler, hükümetin "başarı hikayesi" olarak sunduğu rakamların buzdağının sadece görünen kısmı olduğunu savunuyor.
Rakamlarla İşsizlik Çıkmazı
Resmi İşsiz Sayısı: 2 milyon 913 bin (%8,2)
Geniş Tanımlı İşsiz Sayısı (DİSK-AR): 11 milyon 834 bin (%29)
Genç İşsizliği: %14,1 (Geniş tanımlı: %36)
Genç Kadın İşsizliği: %45,8
"Ev Gençleri" ve Cinsiyet Uçurumu
Krizin en ağır faturası gençlere ve kadınlara kesiliyor. Kadınların işgücüne katılım oranı %35,9 gibi düşük bir seviyede kalırken, genç kadınlar arasındaki işsizliğin %46’ya yaklaşması toplumsal geleceği tehdit ediyor. Ne eğitimde ne de istihdamda olan "ev gençleri" kavramı, Türkiye’nin en büyük yapısal sorunu haline gelmiş durumda.
"Reçete İnsanı Iskalamasın"
Ekonomi yönetiminin "büyüme odaklı" stratejileri, uzmanlar tarafından sert bir dille eleştiriliyor.
Ekonomist Mahfi Eğilmez, "Rakamlar gerçekleri gizliyor. Kadınlardaki %11,3’lük oran eşitsizliği derinleştiriyor. Mevcut politikalar istihdam yaratmakta başarısız" derken, CHP PM Üyesi Güldem Atabay, "Finans sektörü için yazılan reçeteler insanı ıskalıyor. 11 milyondan fazla insan sistemin dışına itilmiş durumda" ifadelerini kullanıyor.
CHP Sözcüsü Zeynel Emre ise, "TÜİK verileri kimseyi kandırmasın. Geniş tanımlı işsizlik dehşet verici boyutlarda" sözleriyle iktidarı eleştiriyor.
AB ile Makas Açılıyor
CHP Lideri Özgür Özel, Avrupa Birliği’nin toplam işsiz sayısının 13 milyon olduğunu hatırlatarak, Türkiye’deki işsiz sayısının (geniş tanımlı) bu rakama yaklaştığını vurguladı. İYİ Parti’den Bilge Yılmaz ise yapısal reformların ihmal edildiğini ve yanlış tedavinin ekonomiyi "ağır hasta" haline getirdiğini ifade etti.
Krizin Kökeninde Ne Var?
Uzmanlara göre işsizliğin derinleşmesinin temel nedenleri şunlar:
Eğitim-İstihdam Uyumsuzluğu: Mezun olunan bölümlerle piyasanın ihtiyacı örtüşmüyor.
Üretim Modelindeki Değişim: Tarım ve sanayinin yerini inşaat ve kamu harcamalarına dayalı, sürdürülemez bir büyüme modelinin alması.
Makroekonomik İstikrarsızlık: Yüksek enflasyon ve döviz dalgalanmalarının yatırımları durdurması.
Türkiye, ekonomik bir yol ayrımında. Geniş tanımlı işsizliğin %30 sınırına dayanması, sadece ekonomik değil, ciddi bir sosyal risk barındırıyor. Uzmanlar, acil yapısal reformlar ve istihdam odaklı yeni bir ekonomi programı uygulanmadığı takdirde tablonun daha da ağırlaşacağı konusunda uyarıyor.
Yorumlar
Yorum Gönder