Mazot ve Gübreyle Başlayan İcrayla Biten "Tarımsal İflas"!

​Türkiye, tarımsal üretim kapasitesi açısından dünyanın en avantajlı coğrafyalarından birine sahip olmasına rağmen, bugün çiftçisi üretim maliyetleri, borç sarmalı ve plansızlık nedeniyle tarihi bir krizle karşı karşıya. Bu tablo, yalnızca ekonomik bir başarısızlık değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan sosyal devlet ilkelerinin ve mülkiyet haklarının aşındırıldığı bir hukuk krizidir.

​Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ilgili maddeleri, devletin tarımsal üretimi planlamasını ve çiftçiyi desteklemesini zorunlu kılar. Ancak uygulamadaki politikalar, bu temel metinlerle derin bir tezat oluşturmaktadır.

​Madde 44 (Toprak Mülkiyeti ve Tarım Reformu): Anayasa, devletin tarım arazilerinin verimli işletilmesini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Oysa Türkiye’de tarım arazileri, plansız kentleşme ve endüstriyel projelerle her geçen gün daralmakta, "tarım reformu" söylemi ise etkisiz bir bürokratik mekanizmaya dönüşmektedir.

​Madde 45 (Tarım, Hayvancılık ve Bunlarla Uğraşanların Korunması): Devletin, çiftçinin elindeki üretim araçlarının korunması ve değerlendirilmesi için gerekli tedbirleri alması emredilir. Buna karşın, artan gübre, mazot ve enerji maliyetleri altında ezilen çiftçinin üretim araçları, haciz kıskacıyla devletin gözetiminde elinden alınmaktadır.

​Sosyal Devlet İlkesi (Madde 2): Sosyal devlet, vatandaşının refahını korumakla yükümlüdür. Çiftçinin, emeğinin karşılığını alamadığı bir piyasa düzenine mahkûm edilmesi, Anayasa’nın devlete yüklediği "sosyal adalet" ve "halkın refahını sağlama" göreviyle bağdaşmamaktadır.

​Çiftçinin yaşadığı bu vahim tabloyu derinleştiren temel unsurlar ise şöyle:

​Girdi Maliyetlerinin Denetimsizliği 

Küresel piyasalardaki dalgalanmaların ötesinde, iç piyasadaki kontrolsüz fiyat artışları (gübre, tohum, mazot) çiftçiyi "ürettikçe zarar eden" bir konuma sürüklemiştir. Devletin piyasayı düzenleme yetkisini, çiftçiyi korumak yerine ithalatı kolaylaştırmak yönünde kullanması, yerli üreticiye vurulan bir darbedir.

​Borç Sarmalı ve Haciz Süreçleri

Çiftçinin işletme sermayesine erişimi, yüksek faizli kredilere mahkûm edilmiştir. Borcunu ödeyemeyen çiftçinin traktörü, tarlası ve hatta ev eşyaları icra yoluyla haczedilmektedir. Bu durum, mülkiyet hakkının özüne zarar veren ve üreticiyi toprağından koparan bir tasfiye sürecine işaret etmektedir.

​Desteklemelerin Yetersizliği 

Tarım Kanunu’nun 21. maddesi, çiftçiye verilecek desteklerin gayrisafi yurt içi hasılanın %1’inden az olamayacağını öngörmektedir. İktidar, yıllardır bu yasal zorunluluğu görmezden gelerek, üreticiyi sistemin dışında bırakıyor.

​Hukuk düzeni, en zayıf olanın en güçlüden korunmasını gerektirir. Oysa Türkiye’de uygulanan tarım politikaları, ne yazık ki yerli üreticiyi korumak yerine, dışa bağımlılığı derinleştiren ve küçük aile işletmelerini yok eden bir mekanizmaya dönüşmüştür.

​Çiftçinin tarlasını terk etmesi veya üretimden vazgeçmesi, sadece o kişinin değil, Türkiye’nin gıda egemenliğinin ve geleceğinin kaybedilmesi demektir. İktidarın, Anayasal sorumluluklarını yerine getirmeyip, piyasa güçleri karşısında çiftçiyi yalnız bırakması, sadece ekonomik bir hata değil, aynı zamanda hukuki bir ihmaldir. Tarım politikalarında "sürdürülebilirlik" ve "adalet" temel alınmadığı sürece, Türkiye’nin gıda güvenliği ciddi bir ulusal güvenlik sorunu olmaya devam edecektir.