Rantınız Batsın, Zeytinimiz Kalsın!

​Binlerce yıldır Akdeniz havzasının bereket sembolü, barışın ve ölümsüzlüğün simgesi olan zeytin ağacı, bugün Türkiye’de derin bir tartışmanın merkezinde yer alıyor. Kamuoyunda sıkça "zeytin düşmanlığı" olarak ifade edilen bu durum; aslında doğaya karşı bir nefretten ziyade, zeytinlik arazilerin yüksek ekonomik değerinin tetiklediği karmaşık bir rant ve sanayileşme çatışmasını yansıtıyor.

Peki ​zeytinlikler neden hedefte?

​Zeytin ağaçlarına yönelik bu "düşmanca" yaklaşımların temelinde, bu ağaçların bulunduğu arazilerin sahip olduğu stratejik konum ve ekonomik potansiyel yatıyor.

Zeytinliklerin çoğu, özellikle Ege Bölgesi'nde denize yakın, ulaşımı kolay ve "değerli" bölgelerde yer alıyor. Bu alanların turizm, konut veya sanayi tesisleri için "kullanılabilir" hale getirilmesi, büyük bir ekonomik kazanç beklentisini beraberinde getiriyor.

Yine, zeytinlik alanların altındaki yer altı kaynakları (özellikle kömür madenleri) veya sanayi yatırımı için düz ayak arazilerin yetersizliği, zeytin ağaçlarının "feda edilebilir" görülmesine neden oluyor. 

Esas sorun yasal düzenlemelerdeki boşluklar, bu arazilerin sanayi veya enerji üretimi için kullanılmasına kapı aralıyor.

Zeytin ağaçları, doğası gereği geniş ve düz ovalarda yapılan, tamamen makineleşmiş endüstriyel tarıma her zaman tam uyum sağlamaz. Bazı çevreler, zeytinliğin verimsiz bir "kısıtlı arazi kullanımı" olduğunu savunarak, daha hızlı kazanç getiren endüstriyel modellere yönelmeyi tercih ediyor.

Tarih boyunca zeytin; kutsal metinlerde "cennetin meyvesi", mitolojide ise "tanrıların armağanı" olarak yüceltilmiştir. Nuh Tufanı'ndan günümüze barışın simgesi olmuş bu kadim ağaçların kesilmesi, sadece biyolojik bir kayıp değil, kültürel bir hafızanın da silinmesi anlamına geliyor.

​Zeytin üreticileri ve çevre örgütleri, bir ton zeytinyağının ekonomik değerinin, kömür veya sanayi tesisinden elde edilecek kısa vadeli kazançla kıyaslanamayacak kadar yüksek olduğunu vurguluyor. Zeytin ağacı, yüzyıllarca ürün vermeye devam ederek sürdürülebilir bir ekonomik kalkınma sunarken, imara açılan bir arazinin verimliliği tek bir yatırım projesiyle sona eriyor.

​Bugün iktidar başta olmak üzere zeytinliklere karşı yürütülen bu tutum, aslında "Geleceği mi tüketiyoruz, yoksa bugünün rantına mı odaklanıyoruz?" sorusunun bir yanıtı. 

1939 tarihli kanunlarla koruma altına alınan bu ağaçların yasal düzenlemelerdeki her değişiklikte "yeni tehditlerle" karşı karşıya kalması, toplumun doğayla olan ilişkisini de sorgulatıyor.

​Zeytin ağacı, sadece bir tarım ürünü değil; toprağı tutan, erozyonu engelleyen ve bölgenin ekolojik kimliğini belirleyen temel bir unsurdur. Zeytinliği yok etmek, sadece ağacı kesmek değil, o toprağın binlerce yıllık mirasını da kökünden söküp atmaktır.

Doğayı katleden imarın da, zeytini söken planın da sonuna kadar karşısındayız diyelim ve zeytin üreticisi köylülerin, "Rantınız batsın zeytinimiz kalsın" sözü ile yazımızı noktalayalım.